czwartek, 18 sierpnia 2016

KONTRAKT - z czym i jak to się je

1.





Jest to narzędzie stworzone wspólnie z uczniami w celu stworzenia optymalnych warunków do uczenia się i nauczania panujących we wspólnie stworzonym środowisku klasowym, dodatkowo uzupełniające inne odgórne i bardziej formalne rozporządzenia określające obowiązki, prawa ucznia i nauczyciela i konsekwencje wynikające z ich nieprzestrzegania.
* powinien uwzględniać oczekiwania zarówno uczniów, jak i nauczyciela odnośnie realizacji wspólnie ustalonych działań
* odnosi się do aspektów związanych ze współpracą w obrębie danej grupy, z jej członkami i dotyczy spraw "mniejszego kalibru" - od poważnych kwestii są odpowiednie rozporządzenia prawne takie jak statut szkoły, regulaminy, systemy oceniania, itp.
* powinien być "żywy" i "obecny" - warto odwoływać się do jego postanowień za każdym razem jeśli zauważymy zarówno te pozytywne jak i te negatywne zachowania w nim wspomniane
* może dotyczyć całokształtu współpracy uwzględniając takie aspekty,  jak zachowanie, aktywność na zajęciach, przygotowanie do lekcji, atmosfera, traktowanie, komunikowanie się, itp.,
albo jednego najbardziej problemowego, na przykład, kiedy zauważymy, że uczniowie są notorycznie nieprzygotowani do zajęć
*  niekoniecznie trzeba wprowadzać na samym początku roku - można wdrożyć ten pomysł wtedy, kiedy zajdzie taka konieczność
* można zawierać na dłuży okres np. całego roku lub krócej, na okres przeprowadzania jakiegoś projektu
* może być skierowany nie tylko do całej klasy czy grupy uczniów, ale także do indywidualnego ucznia
* przeprowadzić można zarówno w szkołach państwowych jak i prywatnych,a nawet jeśli prowadzicie zajęcia indywidualne
* można zawrzeć nawet ze samym sobą, o czym wspomnę również w jednym z kilku planowanych postów
* warto nadać takiemu "porozumieniu" otwarty charakter i pozostawić możliwość modyfikowania starych i dodawania nowych ważnych postulatów, co będzie odbywało się również za wspólną zgodą
- może dojść do takiej sytuacji, w której okaże się, że któreś ze zobowiązań uczniów lub nauczyciela niekoniecznie sprawdza się w praktyce, nie przynosi oczekiwanych efektów lub wymaga modyfikacji
- jeśli, na przykład, zatwierdziliśmy zakaz korzystania z iPhonów na zajęciach, a akurat nauczyciel jest po świetnym szkoleniu i chciałby wykorzystać nowoczesne technologie na zajęciach, lub uczniowie sami sugerują takie podejście, warto skorzystać z opcji aktualizacji postanowień kontraktu

2.
 


Wydaje mi się, że forma kontraktu może być dowolna, tj. dostosowana do preferencji i wieku uczniów. Warto przedyskutować tą kwestię wspólnie. Może to być bardzo poważne wydanie w postaci regulaminu napisanego formalnym językiem, z symbolami rodem z kodeksów karnych, lub też lżejsza postać, na przykład jako grupowa praca plastyczna. Gotowe zobowiązania mogą znaleźć się na gazetce ściennej albo jako kopia wklejona w zeszycie każdego ucznia. Ważne jest to, aby był skuteczny, poważnie traktowany przez wszystkie strony i zawsze dostępny do wglądu.

3. 


Metody jego tworzenia, podobnie jak forma mogą być różnorodne.

 (linki do postów z praktycznymi wskazówkami i ćwiczeniami 
dotyczącymi sposobów wprowadzania kontraktu
pojawią się tu niebawem)

4.

 

Jak w każdego rodzaju umowie, trzeba zawrzeć w niej także konsekwencje jej nieprzestrzegania, o czym wspominam w osobnym poście. Niemniej jednak ważną rzeczą jest to, aby skupiać się nie tylko na negatywnych skutkach łamania wspólnie ustalonych wcześniej zasady, ale przede wszystkim wzmacniać, kształtować i wykorzystać zachowania uczniów, którzy przykładnie i odpowiedzialnie wywiązują się z podjętych zobowiązań. Dlatego też warto odwoływać się do postanowień kontraktu zarówno w przypadku ich przestrzegania jak i łamania, jasno określając, który z jego punktów został zrealizowany lub złamany, wskazując jednocześnie pozytywne czy negatywne skutki takich działań.

Więcej na ten temat napisałam tutaj:



Ogólnie rzecz biorąc, taki rodzaj zobowiązania powinien znacznie wspomóc nauczyciela i uczniów, regulując i ułatwiając znacznie ich współpracę.


5.

- mądrze wykorzystany, stwarza możliwość wzmacniania tego, co pozytywne, i wygaszania tego, co negatywne
- uczeń czuje się ważny, gdyż ma możliwość jawnego wpływu na to, jak przebiegnie współpraca, przez co o wiele bardziej będzie szanował postanowienia tak stworzonego zobowiązania, niż szablonowe bezrefleksyjne listy zakazów czy nakazów narzuconych odgórnie, kojarzące się z karą i stresem
- nauczyciel pozna faktyczne oczekiwania uczniów (nie raz tak jest i każdy to musi przyznać, że jako nauczyciele z góry coś zakładami, coś nam się wydaje, ale w rzeczywistości wcale tak nie jest – cele i oczekiwania naszych uczniów różnią się od naszych wyobrażeń czy niekoniecznie zgodnych z rzeczywistością przekonań)
- zwiększa się zaufanie do nauczyciela i relacja z nim staje się bardziej partnerska;
- nauczyciel w oczach uczniów stanie się autentycznie zainteresowany ich zdaniem, ich możliwościami i oczekiwaniami
- uczniowie poznają wagę swojego podpisu, swoich zobowiązań, uczą się odpowiedzialności i sprawczości indywidualnej jak i grupowej; nauczyciel także czuje, że ma wpływ na przebieg i kierunek współpracy z uczniami, co dodatkowo motywuje obie strony, które jeszcze bardziej angażują się w tą współpracę
- uczy odpowiedzialności, autorefleksji, wyciągania wniosków z zachowań innych i empatii 



Ciekawa jestem czy ktoś z Was stosował już metodę kontraktu klasowego lub indywidualnego. Jeśli tak, to jak Wam to wyszło? Czy przyniosło oczekiwane efekty? Jeśli nie, to dlaczego i czy zamierzacie to zrobić w najbliższym lub dalszym czasie? :)

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz