wtorek, 23 sierpnia 2016

COACHTRAKT - ujarzmianie kontraktu cz. III


Odkąd zaczęłam pracę w zawodzie nie wyobrażałam sobie rozpoczęcia współpracy z nowymi uczniami, nie poznając ich. Zawsze poświęcałam początkowe lekcje na zapoznanie się z ich oczekiwaniami, preferencjami, doświadczeniami związanym z nauką języka, ogólnym stosunkiem do uczenia się języka obcego, itp., co wspomagało mnie w planowaniu dalszej współpracy. Robiłam to zawsze wykorzystując przeróżne materiały wizualne w postaci ilustracji, zdjęć, krótkich video, co generowało liczne argumenty do dyskusji i zadań. Projektowałam też ankiety lub inne narzędzia dzięki którym poznawałam lepiej uczniów. W ten sposób uzyskiwałam ważną dla mnie informację zwrotną, którą brałam pod uwagę przygotowując się do pracy z danym uczniem czy grupą uczniów. 



Tym razem postanowiłam, że wprowadzę coś dodatkowego – wariację na temat kontraktu opierającą się na coachingowym modelu GROW, którą zastosuję wśród starszych uczniów. Odpowiednio zaadaptowana może też być wdrożona wśród uczniów młodszych. Nazwałam go roboczo "coachtrakt", ale nie chcę nadużywać w tym przypadku nazwy "coaching" ze względu na to, że jedynie inspiruję się jego elementami, które są najbliższe mojemu stylowi nauczania oraz wydają mi się przydatne w codziennej pracy.


Dlatego też moją kolejną propozycją na wprowadzenie i przeprowadzenie efektywnej współpracy z uczniami lub uczniem jest adaptowanie tego popularnego i skutecznego modelu stosowanego w sesjach coachingowych, na potrzeby kontraktu klasowego, grupowego lub indywidualnego, który uczeń w pewnym sensie zawrze sam ze sobą. 

Co więcej, takie narzędzie  może stanowić źródło cennych informacji i wspomóc nauczyciela w planowaniu i przeprowadzaniu bardziej efektywnego procesu dydaktycznego uwzględniającego potrzeby uczniów. 

Nawet sam nauczyciel może z niego skorzystać w celu planowania swoich działań. Przyda się także w przypadku, gdy będziemy chcieli uświadomić naszego ucznia, że to w dużej mierze od niego zależy jak przebiegnie proces jego uczenia się i zachęci go do wnikliwszej introspekcji i refleksji.  

Być może za pomocą takiej formy pracy łatwiej będzie uczniom poznać i określić swoje cele związane z nauką lub innymi kwestiami, jeśli wydawało się im czy nam, że takiego nie mieli. Głębsza analiza własnych zachowań pozwoli uczniowi dostrzec pewne zależności między jego działaniami i ich efektami, przekazując w jego ręce odpowiedzialność za efektywność współpracy zarówno z nauczycielem jak i z pozostałymi członkami grupy.  

Może też stanowić formę motywacji i zachęcić naszych podopiecznych do większego zaangażowania w naukę lub wprowadzania zmian w innych obszarach takich jak na przykład odrabianie zadań domowych, punktualność czy zachowanie poprzez odpowiednie pytania mające na celu wywołanie w nich refleksji. Pytania wspomagające ucznia w określaniu jego celów i rozwiązania ewentualnych problemów, nie mogą być radą ani żadną inną formą sugestii. Odpowiedzi i rozwiązania powinny wypłynąć od nich samych.

Jak pracować z takim narzędziem?

1.  Przygotowujemy listę najważniejszych pytań związanych z poszczególnymi aspektami modelu GROW czyli tymi związanymi z:
 
Goals – celami (aby zdefiniować cel i związane z nim trudności),
Reality – rzeczywistością (aby przeanalizować obecną sytuację, określić co się sprawdza, 
a co nie), 
Options – opcjami (aby zweryfikować możliwości i poszukać określonych rozwiązań) i
Will – wolą (aby ustalić plan działania i wdrożyć go w życie).

Pytania powinny skłonić ucznia do przemyśleń i autorefleksji.



2.    Zachęcamy uczniów do przeanalizowania i udzielenia szczerej odpowiedzi na te pytania; wyjaśniamy jaki jest cel tych pytań, dlaczego chcemy to wiedzieć i dlaczego przyda się to uczniom. Pomagamy oczywiście w zrozumieniu pytań, rozbudowując je i podając przykłady ogólne, jeśli pojawią się niejasności.


3. Udzielanie odpowiedzi przez uczniów może odbywać się ustnie lub pisemnie. Ale jeśli chcemy udokumentować i nadać temu podejściu bardziej trwały charakter, to warto sporządzić swego rodzaju „autokontrakt”  w formie ankiety, która będzie zawierała najważniejsze pytania i odpowiedzi, mające istotne znaczenie w procesie uczenia się języka obcego (lub też innego obszaru) po to, aby mieć stały punkt odniesienia i powracając do niego wtedy gdy, zajdzie taka potrzeba, na przykład, kiedy nastąpi jakiś kryzys w trakcie współpracy i kiedy będzie trzeba coś zmodyfikować,  przewartościować, dodać lub ująć, gdyż z czasem mogły zmienić się warunki od których zależny jest nasz uczeń, co z kolei wpłynęło na zmianę drogi prowadzącej do realizowania celu lub doszło do zmiany samego celu.


4.    Kiedy uczniowie udzielą odpowiedzi na pytania, możemy zrobić kopie takich ankiet – warto mieć wgląd do tych zapisków na każdym etapie współpracy, aby móc odnieść się do nich w razie potrzeby, przeanalizować i brać pod uwagę w planowaniu współpracy.

5.    Warto wyznaczyć terminy, w których uczniowie powrócą do swoich wcześniejszych zapisków i przeanalizują je po czasie i z troszkę innej perspektywy – w trakcie tego czasu zdążyli już podjąć różne działania i mogą je teraz zestawić z pierwotnymi założeniami, zweryfikować je, zaobserwować, czy coś się zmieniło, czy może cele się zmieniły, a może preferencje uległy modyfikacji, mogą też stwierdzić, że dane działanie przyniosło lub nie przyniosło efektów, co wymusi zmianę tych działań.

6.    Można też zasugerować uczniom założenie własnego dziennika/pamiętnika czy karty. W takiej formie, uczniowie będą mogli dokumentować i analizować swoje działania poprzez systematyczne notowanie tego, kiedy, co i jak robili, aby w jakimś stopniu przybliżyć się do swojego celu oraz jakie efekty uzyskali. Dodatkowo uczeń ustali termin, w którym będzie dokonywał analizy tych działań pod kątem ich efektywności, co pomoże mu wzmocnić działania przynoszące korzyści i wyeliminować te, które nie przynoszą efektów.




* Przykładowe, uniwersalne pytania do każdego z 4 poziomów modelu GROW. Każde z tych pytań można dostosować do określonego zagadnienia nad jakim uczeń będzie pracował, w zależności od określonego przez niego celu.


GOAL - cel

1.    Dlaczego tu jestem? Dlaczego przychodzę na lekcje języka angielskiego?
2.    W skali od 1 do 10 jak ważny jest dla mnie ten cel?
3.    Dlaczego ten cel jest dla mnie tak ważny?
4.    Po jakim czasie chcę osiągnąć ten cel?
5.    Jak bardzo jestem pewien, że osiągnę ten cel w skali od 1 do 10?
6.    Dlaczego tak to oceniam?
7.    Jakie korzyści przyniesie mi osiągnięcie tego celu?
8.    Jak będę się czuł, kiedy osiągnę ten cel?
9.    Po czym poznam, że osiągam ten cel?
10.  Co zrobię, jak już osiągnę ten cel?



REALITY - rzeczywistość

1.    Co robię, aby osiągnąć mój cel?
2.    Jakie były tego efekty?
3.    Jak często to robię?
4.    Co mi w tym pomaga?
5.    Co mi w tym przeszkadza?
6.    Co się sprawdza?
7.    Co się nie sprawdza?
8.    Czego jeszcze nie robiłem?
9.    Co utrudnia mi osiągnięcie celu?
10.  Co mogę zrobić, żeby uniknąć tych trudności?
11.  Jak oceniam swoje umiejętności na tę chwilę?
12.  Na jakiej podstawie tak je oceniam?
13.  Kto i jak ocenia moje umiejętności?
14.  Kto ma wpływ na Twoje działania?
15.  Jak inni wpływają na Twoje działania?
16.  Jakie korzyści mam z obecnie z tego, co osiągnąłem?
17.  Jak się z tym czuję?
18.  Co jeszcze mogę zrobić, żeby osiągnąć swój cel?
19.  Co może mi przeszkodzić w osiągnięciu celu?
20.  Jak mogę pokonać te przeszkody?


OPTIONS - opcje

1.    Co sam mogę zrobić, żeby osiągnąć mój cel?
2.    Z jakich narzędzi i źródeł mogę w tym celu korzystać?
3.    Które rozwiązania najbardziej mi odpowiadają?
4.    Które rozwiązania przyniosą najlepsze efekty?
5.    Jak często mogę to robić i ile czasu mogę na to poświęcić?
6.    Do jakich narzędzi nie mam dostępu?
7.    Kto lub co może mi pomóc i jak?
8.    Czy jest ktoś, kto już taki cel osiągnął
9.    Jak to zrobił?
10.  Z jakich rozwiązań i przykładów mógłbyś skorzystać?
11.  Co może mi przeszkodzić w osiągnięciu tego celu?
12.  Co stałoby się, gdybym nie osiągnął zakładanego celu?


WILL - wola

1.    Co zamierzam zrobić, aby osiągnąć cel?
2.    Od czego zacznę?
3.    Dlaczego to wybieram?
4.    Kiedy zamierzam to zrobić?
5.    Jakich działań zbliżających mnie do celu będę się podejmował?
6.    Jak często będę podejmował działania przybliżające mnie do celu?
7.    Kto lub co może wspierać mnie w dotarciu do tego celu?
8.    Jak skorzystam z tego wsparcia?
9.    Jak bardzo jestem pewien, że osiągnę mój cel? (od 1 do 10)
10.  Dlaczego określiłem to taką ilością punktów?




Brak komentarzy:

Prześlij komentarz